Recht en literatuur lijken werelden op afstand, maar delen dezelfde bron: verhalen. Het recht zoekt naar woorden om onze samenleving te ordenen en om conflicten op te lossen en te voorkomen. Literatuur laat ons zien hoe het leven zich ontvouwt vanuit talloze perspectieven: dat van daders en slachtoffers, schuldigen en onschuldigen, verraders en redders, geliefden en verlatenen, machtigen en machtelozen, nieuwkomers en achterblijvers.

Hans Nieuwenhuis, hoogleraar burgerlijk recht aan de Universiteit Leiden en voormalig raadsheer in de Nederlandse Hoge Raad, schreef: “In het recht is de kracht van de verbeelding nog ongebroken.” Daarmee bedoelde hij dat vooruitgang in het recht niet altijd begint met feiten of wetenschap, maar regelmatig ook met het vermogen om menselijke – vaak contrasterende – belangen voor je te zien: de angst van een vader om zijn kind te verliezen, de wanhoop van een vrouw die haar laatste kans op moederschap ziet verdwijnen, het verlangen naar vrijheid, erkenning en waardigheid.

En hier raakt het recht aan de literatuur. Want literatuur traint precies dat vermogen: ze maakt zichtbaar wat dossiers en wetten niet vanzelfsprekend laten zien. Ze laat ons kijken door de ogen van zij die anders ongezien blijven: van bijbelse ballingen en Griekse helden tot Ovidius’ dolenden en de personages van de moderne wereldliteratuur – migranten, gevangenen, mensen in crisis, mensen op drift en zij die eindelijk thuiskomen. Hun verhalen herinneren er ons allen aan dat achter elk dossier en elke rechtsregel mensen schuilgaan – en hoe kwetsbaar de rechtsstaat is als die verhalen niet meer worden gehoord en de rol van justitie in de samenleving uit beeld geraakt.

Luc Decleir, communicatiedeskundige en woordvoerder van de magistratuur in Antwerpen en Limburg, zei het eenvoudig: “We (als magistratuur) need more storytelling.” We zijn het daar als M&M volledig mee eens.

Met deze blog- en vlogreeks willen we schrijvers, dichters en vloggers daarom uitnodigen om die verhalen te vertellen en zo de samenleving dichter bij justitie te brengen – en juristen dichter bij de kracht van verhalen. Of om Lucebert te parafraseren: de rechtsstaat wordt van aanraakbaarheid rijk. Door haar breekbaarheid zichtbaar te maken en haar in de samenleving te laten resoneren, maken we haar juist sterker.