De rechtsstaat is de ruggengraat van een eerlijke en vrije samenleving. Hij beschermt burgers tegen willekeur en garandeert fundamentele mensenrechten. In een rechtsstaat kan iedereen zich ook tot de rechter wenden als zijn rechten geschonden worden. Dit principe geldt altijd—ook wanneer de tegenpartij de overheid of een machtige speler is.
Die rechtsstaat staat vandaag onder druk, ook in ons eigen land. Rechtbanken kampen met personeelstekorten, verouderde infrastructuur en digitale systemen die niet mee evolueren. De toegang tot de rechtbank is voor veel mensen te duur. Bovendien negeert de overheid steeds vaker rechterlijke beslissingen, terwijl magistraten het doelwit worden van politieke en publieke aanvallen. Zo verliezen we stukje bij beetje de juridische bescherming die een rechtsstaat moet bieden.
Lees hier de recente bijdrage van Jos Decoker : “de zandhoop van het recht”.
We ondersteunen als M&M dan ook met veel overtuiging de acties van onze collega’s in Antwerpen en Limburg en in Gent samengevat onder de noemer “Justitie verdient respect. Het is vijf voor twaalf” en de verklaring van de vertegenwoordigers van de rechterlijke macht en hun oproep tot de uitvoerende en wetgevende macht op vrijdag 27 juni 2025 in het hof van Beroep te Brussel.
Maar laten we met zijn allen niet wachten tot het vijf nà twaalf en dus te laat is. Het bewaken en versterken van de rechtsstaat is een gedeelde verantwoordelijkheid. Magistratuur & Maatschappij vindt dat rechters en parketmagistraten daarbij een belangrijke rol te spelen hebben, maar de zorg voor onze rechtstaat is een verantwoordelijkheid van iedereen.
Niet alleen moeten we beschermen wat er is, maar we moeten ook nadenken over de toekomst. Hoe kan de rechtsstaat democratischer, toegankelijker, pluralistischer en inclusiever worden? De rechtsstaat is van en voor iedereen.
Daarom organiseert Magistratuur & Maatschappij regelmatig activiteiten rond allerlei thema’s die verband houden met de rechtsstaat. We zetten ons ook actief in met het project ‘Jongeren & Justitie’. We willen hiermee een krachtige verbinding creëren tussen Justitie en Jongeren. Samen met jongeren onderzoeken we hun behoeften op het gebied van rechtvaardigheid, zekerheid en vrijheid. Daarnaast willen we hen helpen betrouwbare informatie te vinden over de fundamenten van de rechtsstaat. En we waarderen in het bijzonder ook al het werk van de jongeren die de rol hebben opgenomen om Rechtsstaatreporters te zijn, zie en volg hen via: https://derechtsstaatreporters.be/.